مروری بر تجهیزات و محصولات VoIP

به طور کلی میتوان گفت یک سیستم VoIP از ترمینالهای کاربران، سرورها، و گیت وی ها تشکیل شده است. اما باید به این نکته اشاره کرد که این محصولات انواع مختلفی دارند و بسته به نوع سازنده و کاربرد، محصولات VoIP به صورت های مختلفی عرضه میشوند.
یکی از مهمترین محصولات VoIP، ترمینالهایی است که کاربران از آن برای دسترسی به سیستم تلفنی VoIP استفاده میکنند. این محصولات بصورت نرم افزاری و سخت افزاری  و یا به صورت بی سیم و سیمی میتوان در بازار یافت.
در یک سیستم VoIP برای کاهش هزینه های میتوان از تلفن های آنالوگ موجود نیز به عنوان ترمینال کاربران استفاده کرد. اما ابتدا باید توسط یک مبدل این تلفن ها را قادر به پشتیبانی از پروتکل های VoIP کرد. این مبدل ها عموما مبدل های تلفن آنالوگ (Analogue Telephony Adaptor) و یا ATA نامیده میشوند. انواع مختلفی از محصولات ATA در بازار موجود است که بسته به نوع و تعداد پورتها و سیمی و یا بیسیم بودن تقسیم بندی میشوند.
علاوه بر ترمینالهای کاربران، سرور های مختلفی نیز در یک سیستم VoIP مورد استفاده قرار میگیرند. مهمترین این سرورها، سروهای کنترل تماس هستند. تولید کنندگان تجهیزات VoIP این سرورها را گاهی به صورت نرم افزار عرضه میکنند و گاهی محصولات به صورت یک سرور کامل (نرم افزار + سخت افزار) فروخته میشوند. برخی از این محصولات به صورت متن باز عرضه میشوند و برخی نیز کاملاً متن بسته هستند. در هر صورت مهمترین فاکتور در انتخاب این محصولات ظرفیت تماسهای VoIP آنها و قابلیتهای تلفنی این سرورها است. به این محصولات گاهی IP PBX نیز میگویند.
گیت وی های VoIP تجهیزاتی هستند که به یک سیستم VoIP اجازه میدهند به شبکه مخابرات آنالوگ متصل شود. به همین خاطر به این تجهیزات دروازه VoIP گفته میشود. این محصولات همواره دارای حداقل یک پورت شبکه هستند و چندین خط تلفن را پشتیبانی میکنند. این تجهیزات بر اساس تعداد خطوط تلفن، نوع خطوط تلفن (FXS و یا FXO)، و آنالوگ و دیجیتال بودن دسته بندی مشوند.
گاهی تولید کنندگان محصولات VoIP را با یکدیگر ادغام میکنند و به صورت یک دستگاه عرضه میکنند. به عنوان مثال بسیار رایج است که سرورهای VoIP را با گیت وی ها ترکیب کرد. در این صورت خط تلفن مستقیما به خود سرور میخورد و نیازی به اتصال یک گیت وی بیرونی نیست.